Là một loài sinh trưởng trong đất, tuyến trùng khoai lang là đối tượng dịch hại nguy hiểm nhất đến chất lượng củ. Đặc biệt trong điều kiện mưa ẩm kéo dài là thời điểm tuyến trùng phát triển mạnh và gây hại không nhỏ đến năng suất vụ mùa. Cùng Hoàng Minh điểm qua những dấu hiệu nhận biết tuyến trùng và cách phòng trừ trong bài viết dưới đây.
I. Dấu hiệu nhận biết tuyến trùng khoai lang
Dấu hiệu trên rễ:
- Có nhiều loại tuyến trùng gây hại rễ với biểu hiện đặc trưng khác nhau, tuyến trùng rễ (Meloidogyne spp .), hình thận ( Rotylenchulus spp .), Pratylenchus.spp.,…

- Khi đào ra kiểm tra sẽ thấy rễ yếu xuất hiện có các nốt u sưng hay nứt rãnh hoặc biến dạng. Rễ bị nứt, thối do tuyến trùng xâm nhập và di chuyển trong mô rễ tạo ra các vết thương hở. Những vết thương này tạo điều kiện cho các loại nấm và vi khuẩn gây thối rễ xâm nhập, khiến rễ bị thối đen hoặc thối mềm.

- Khi tuyến trùng tấn công mạnh, rễ sẽ mất khả năng hấp thụ nước và dinh dưỡng, làm cho củ khoai lang không phát triển được, kích thước nhỏ, biến dạng, và dễ bị thối khi thu hoạch.
Dấu hiệu trên thân và lá
Khi tuyến trùng tấn công rễ sẽ có những biểu hiện trên phần thân lá như những cảnh báo sớm, giúp bà con kịp thời kiểm tra và xử lý:
- Cây còi cọc, sinh trưởng kém: Do bộ rễ bị tổn thương, cây không thể hút đủ nước và chất dinh dưỡng, dẫn đến tình trạng cây bị còi cọc, chậm lớn.

- Lá bị vàng, khô héo: Sự thiếu hụt các nguyên tố dinh dưỡng như nitơ (N), phốt pho (P), sắt (Fe), magie (Mg),… khiến lá chuyển sang màu vàng, đặc biệt là các lá phía dưới. Nếu không được xử lý, lá sẽ dần khô héo và rụng.
- Kích thước lá nhỏ, cành ngắn: Cây thiếu dinh dưỡng khiến lá mới mọc ra có kích thước nhỏ hơn bình thường, cành cũng ngắn và thưa thớt, làm giảm khả năng quang hợp và tích lũy chất khô cho củ.
Tuy nhiên, những biểu hiện trên thân lá có thể nhầm lẫn với các bệnh do nấm hoặc thiếu dinh dưỡng khác. Do đó, để xác định chính xác, bà con cần kết hợp kiểm tra bộ rễ để tìm các dấu hiệu đặc trưng của tuyến trùng.
Khi biểu hiện bệnh ra thì đã ở giai đoạn nặng, rất khó phát hiện sớm, biện pháp tối ưu là phòng ngừa sẽ hiệu quả hơn so với việc cố gắng xử lý sau khi đã biểu hiện nặng.
2. Tác hại nghiêm trọng của tuyến trùng
Tuyến trùng gây hại trực tiếp đến bộ rễ, phá vỡ hệ thống mạch dẫn truyền nước và dinh dưỡng, làm cây suy yếu nghiêm trọng. Chúng sinh sôi và phát triển mạnh mẽ trong điều kiện đất ẩm (độ ẩm 40-70%), đặc biệt là ở những vùng đất cát, đất thịt nhẹ. Rễ củ bị tổn thương sẽ không thể cung cấp đủ dinh dưỡng, làm củ nhỏ yếu, xuất hiện có các nốt u sưng hay nứt rãnh hoặc biến dạng ảnh hưởng đến năng suất mùa vụ.

Sự tấn công của tuyến trùng không chỉ làm giảm khả năng hấp thụ dinh dưỡng mà còn tạo ra “cửa ngõ” cho các loại nấm và vi khuẩn gây bệnh khác xâm nhập, điển hình là bệnh thối củ. Khi bệnh đã biểu hiện rõ rệt trên thân lá thì thường đã ở giai đoạn nặng, rất khó để phục hồi. Do đó, việc phòng ngừa từ sớm là biện pháp tối ưu và hiệu quả nhất.
3. Giải pháp phòng trừ tuyến trùng gây hại khoai lang
Biện pháp canh tác:
- Vệ sinh đồng ruộng: Cày xới đất sâu, phơi đất dưới ánh nắng mặt trời để tiêu diệt mầm mống sâu bệnh, trong đó có tuyến trùng.
- Luân canh cây trồng: Luân canh cây khoai lang với các loại cây không phải ký chủ của tuyến trùng như lúa nước, ngô, đậu tương,… giúp làm giảm mật độ tuyến trùng trong đất.
- Sử dụng giống khoai lang kháng bệnh: Lựa chọn các giống khoai lang đã được chứng minh có khả năng chống chịu tốt với tuyến trùng.
Hoàng Minh khuyến nghị nhà vườn quản lý tuyến trùng với Ura, Sparta có khả năng quản lý nấm và tuyến trùng tối ưu. Đặc biệt Ura là thuốc đặc trị tuyến trùng thế hệ mới có tác động tiếp xúc và vị độc, diệt trừ tất cả các loại sinh vật ngoại ký sinh và nội sinh ẩn nấp trong vùng rễ gây ra các hiện tượng sưng rễ, cụt rễ non, tổn thương rễ cái do tuyến trùng gây hại. Đồng thời bà con kết hợp dưỡng củ với K76 có khả năng kháng lại tuyến trùng nhờ nguồn kháng sinh chitosan tự nhiên.

Tuyến trùng tuy không thể nhìn thấy bằng mắt thường nhưng có sức công phá rất lớn đối với cây trồng đặc biệt là khoai lang, việc phát hiện sớm qua kiểm tra rễ, kết hợp biện pháp quản lý tổng hợp là chìa khóa để hạn chế ảnh hướng đến năng suất vụ mùa.
Bà con có bất kỳ thắc mắc nào trong quá trình canh tác sầu riêng giai đoạn kinh doanh và các vấn đề về cây trồng khác xin vui lòng liên hệ Nông nghiệp Hoàng Minh qua thông tin cụ thể dưới đây để được tư vấn chi tiết nhé!
Về Nông Nghiệp Hoàng Minh
Công ty Nông Nghiệp Hoàng Minh
Địa chỉ: 170 Sư Vạn Hạnh, P.Hội Thương, Tp.Pleiku, Gia Lai
Điện thoại: 0935 842 567
Website: goldsunvn.com
Email: Info@goldsunvn.com
Fanpage: Nông Nghiệp Hoàng Minh


