Kiến thức nông nghiệp, Kỹ thuật cây trồng, Kỹ thuật theo nhóm cây trồng, Kỹ thuật trồng sầu riêng
TẦNG RỜI LÀ GÌ? NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH KHẮC PHỤC RỤNG TRÁI SINH LÝ
Th4
I. Tầng rời là gì?
Tầng rời là một vùng mô chuyên biệt nằm ở phần gốc của cuống lá, cuống hoa hoặc cuống quả. Khi cây đến giai đoạn cần rụng lá, hoa hay quả vào mùa thu, hoặc khi lá già, quả chín, các tế bào ở tầng rời sẽ bị phân hóa tế bào ở đây sẽ thay đổi cấu trúc tiết ra enzyme: (như cellulase và pectinase) để phá vỡ liên kết giữa các tế bào dẫn đến lá, hoa hoặc quả dễ dàng rụng ra khỏi cây.
Sự hình thành tầng rời là kết quả của mất cân bằng hoặc chênh lệch nồng độ giữa các hormone nội sinh khi auxin + cytokynin thấp hơn ethylene + ABA thì tầng rời và sự rụng diễn ra và ngược lại cộng với các điều kiện môi trường bất lợi như ánh sáng kém, thiếu nước, hoặc nhiệt độ cực đoan.
Vậy tầng rời giúp cây loại bỏ những bộ phận không còn cần thiết, hạn chế mất nước trong mùa khô hoặc mùa lạnh, giúp phát tán hạt hoặc quả để duy trì giống nòi. Tầng rời là một phần không thể thiếu trong quá trình sinh trưởng và phát triển của cây trồng.
II. Những yếu tố tác động dẫn đến quá trình hình hành tầng rời
1. Yếu tố nội sinh (bên trong cây)
– Hormone thực vật: Đây là yếu tố quan trọng nhất điều khiển quá trình hình thành và hoạt động của tầng rời.
– Auxin (IAA): Giữ cho phần cuống lá, cuống hoa/quả không rụng. và nồng độ auxin giảm (do lá già, quả chín…) thì tầng rời bắt đầu hình thành.
– Cytokinin: Có thể kìm hãm quá trình rụng nếu duy trì hoạt động trao đổi chất của tế bào.
– Hormone ABA có vai trò quan trọng trong sự phát triển của thực vật, bao gồm sự ngủ nghỉ của hạt giống và nụ, kiểm soát kích thước cơ quan, đóng khí khổng và đặc biệt là sự rụng cơ quan thực vật.
– Ethylene: Thúc đẩy hình thành tầng rời và quá trình rụng, chúng thường được sản sinh nhiều khi mô bị tổn thương, hoặc khi quả chín, lá già.
2. Yếu tố ngoại sinh (tác động từ môi trường)
– Ánh sáng: Thiếu ánh sáng lá quang hợp kém làm giảm nồng độ auxin nội sinh bên trong cây sẽ kích thích hình thành tầng rời.
– Nhiệt độ: Nhiệt độ thấp (mùa đông) hoặc cao quá mức làm cho cây bị stress quá trình trao đổi chất diễn ra không ổn định cũng thúc đẩy quá trình rụng.
– Độ ẩm: Nếu thiếu nước, hạn hán kéo dài vượt ngưỡng chịu đựng của cây thì cây sẽ điều tiết các hormone nội sinh hình thành tầng rời tự loại bỏ lá để giảm bốc hơi nước duy trì sự sống cho cây.
– Dinh dưỡng: Bón cân đối hợp lý đạm, lân, kali và trung vi lượng để cây phát triển ổn định, bón thừa đạm trong đất cây hấp thu nhiều cũng là nguyên nhân hình thành tầng rời.
– Cơ học/ tổn thương: Côn trùng gây hại, gió mạnh, chấn động… làm các bộ phận của cây bị tổn thương cây sẽ tăng nội tiết tố ethylene thúc đẩy quá trình đào thải gây rụng.
III.Tầng rời sầu riêng và hiện tượng rụng trái sinh lý
Thông thường, trong quá trình phát triển trái cây sầu riêng trải qua ba giai đoạn rụng quả sinh lý:
– Giai đoạn 1 (rụng que diêm): sau xổ nhụy và chạy trái được 7 – 10 ngày, nếu trái thụ tinh không hoàn chỉnh, thiếu hormone sinh trưởng, quả nhỏ, biến dạng, không phát triển, cây sẽ loại bỏ.
 |
 |
Tình trạng rụng ở giai đoạn que diêm
– Giai đoạn 2 (rụng trái sinh lý) trái 20 – 35 ngày cây không đủ dinh dưỡng nuôi toàn bộ trái, thường rụng hàng loạt, có liên quan chặt đến ethylene và tầng rời.
 |
 |
Rụng sinh lý giai đoạn 2
– Giai đoạn 3 (rụng trái gần thu hoạch) giai đoạn này chủ yếu các yếu tố ngoại sinh sau hạn gặp mưa, gió hoặc sâu bệnh phá cuống trái, cây bị stress (thiếu nước, thiếu dinh dưỡng, nắng nóng…) cây sản sinh nhiều ethylene và hình thành tầng rời nhanh hơn.
 |
 |
Rụng giai đoạn 3
IV. Biện pháp hạn chế tầng rời và rụng trái ở sầu riêng
| Biện pháp | Chú giải |
| – Tưới nước đều, tránh sốc nước | – Giúp ổn định sinh lý cây, không kích thích ethylene. |
| – Bón phân cân đối đặc biệt là Bo và Canxi | – Giúp cứng cuống, hạn chế nứt cuống và hình thành tầng rời. |
| – Phun auxin tổng hợp (NAA) | – Ức chế ethylene, giữ cuống trái chắc hơn. Thường phun ở giai đoạn trái 15–25 ngày tuổi. |
| – Tỉa bớt trái khi đậu quá nhiều | – Giúp cây tập trung nuôi những trái ở vị trí chủ đạo |
| – Phòng trừ sâu đục cuống, nấm bệnh | – Những tác nhân này kích thích cây sinh ethylene hình thành tầng rời gây rụng trái. |
*** Khuyến nghị
Hoàng Minh khuyến nghị sử dụng bộ đôi An Tâm (Stickme (Canxi Bo Gel Sữa Vàng) + Big bom (Lớn Trái Hoàng Minh)) định kỳ 12 ngày một lần trong suốt quá trình nuôi trái.
– Cặp đôi An Tâm đầy đủ dưỡng chất giúp trái lớn tròn đều, hạn chế vàng gai bể gai, méo trái. Cây sẽ trẻ hóa hơn nhờ vậy hạn chế các yếu tố hocmon ABA hay ethylene.
– Cặp đôi An Tâm chứa hàm lượng Ca, Bo dễ hấp thu nên hiệu quả nhanh, chống rụng nhanh, cuống dai chắc chắn.
– Cặp đôi An Tâm có chứa điều hòa sinh trưởng NAA hàm lượng cân đối, chống tầng rời hiệu quả mà không gây khuyết dạng rỗng ruột- Cặp đôi An Tâm được đông đảo nhà vườn sử dụng từ 5 vụ liền vì hiệu quả bền vững.
Bà con có bất kì thắc mắc nào trong quá trình canh tác và các vấn đề về cây trồng xin vui lòng liên hệ Nông nghiệp Hoàng Minh qua thông tin cụ thể dưới đây để được tư vấn chi tiết nhé!
Được viết Ks. Nghĩa.
Về Nông Nghiệp Hoàng Minh
Công ty Nông Nghiệp Hoàng Minh
Địa chỉ: 170 Sư Vạn Hạnh, P.Hội Thương, Tp.Pleiku, Gia Lai
Điện thoại: 0935 842 567
Website: goldsunvn.com
Email: Info@goldsunvn.com
Fanpage: Nông Nghiệp Hoàng Minh
