NHỮNG PHƯƠNG PHÁP NHÂN GIỐNG CHANH DÂY

Một số phương pháp nhân giống chanh dây

Hiện nay, cây chanh dây đang được phát triển mạnh, đặc biệt ở các tỉnh Tây Nguyên. Chanh dây là một trong những cây mang lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần xóa đói giảm nghèo, nhất là những vùng sản xuất gặp nhiều khó khăn. Hôm nay, Hoàng Minh xin giới thiệu đến bà con một số phương pháp nhân giống chanh dây. Cụ thể về ưu và nhược điểm của từng phương pháp. Một số vấn đề cần lưu ý khi nhân giống chanh dây. Hi vọng bài viết sẽ đem đến những thông tin hữu ích cho bà con.

Nhân giống chanh dây

1. Nhân giống bằng hạt

Hướng dẫn cách trồng chanh dây bằng hạt:

Thu thập hạt giống:

  • Để chiết xuất hạt chanh dây, ta lấy 1 muỗng ruột có hạt chanh dây vào rây lọc hoặc lưới lọc. Sau đó rửa sạch hạt bằng nước
  • Đặt hạt lên một mảnh giấy cho thấm khô nước.
  • Gieo hạt giống ngay lập tức hoặc bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát tránh mối mọt.
  • Hoặc có thể mua hạt giống từ các công ty hạt giống có uy tín.

Gieo hạt giống:

  • Hạt chanh dây có một lớp vỏ cứng có thể làm chậm quá trình nảy mầm. Vì vậy bà con nên làm cho hạt nảy mầm trước bằng cách ngâm chúng trong nước ấm qua đêm trước khi trồng.
  • Chuẩn bị đất để ươm cây, có thể bón phân hữu cơ hoặc lân để cung cấp dinh dưỡng cho cây khi nảy mầm.
  • Hạt có thể mất 2 tháng hoặc hơn để nảy mầm.
  • Có thể sử dụng rơm rạ hoặc màng phủ nông nghiệp để hạn chế cỏ dại, giữ ẩm cho cây.
  • Khi cây đã nảy mầm, cấy cây con vào các bầu riêng lẻ khi chúng đã phát triển thân cứng cáp và có khoảng ba bộ lá thật.
  • Đặt bầu ở nơi ấm áp và giữ ẩm cho đất cho đến khi cây phát triển một vài bộ lá thật
Nhân giống chanh dây bằng hạt
Nhân giống chanh dây bằng hạt

Yêu cầu về hạt giống chanh dây

Hạt phải đủ độ chín, khi ươm giống bằng hạt cần chọn cây có tính trạng tốt như: mẫu mã trái đẹp, năng suất cao, chất lượng tốt,… Trái chứa hạt dùng để nhân giống không bị sâu bệnh hại tấn công, hạt đồng đều không méo mó, hạt lép. Ươm hạt trong bóng râm, đủ ẩm với thời gian từ 10 – 20 ngày. Khi cây con ra lá đem cấy vào bao nhựa dẻo hay giỏ. Khi cây cao 25 – 40 cm thì đem ra trồng (khoảng 4 tháng tuổi).

Ưu điểm

Chanh dây trồng bằng hạt có khả năng chống chịu cao với các điều kiện bất thuận như thời tiết, sâu bệnh.

Cho năng suất đồng đều, ổn định trên các cá thể cây.

Tuổi thọ của cây dài, tuổi của cây thấp hơn các cây được trồng bằng nhân giống.

Nhược điểm

Tình trạng phân ly tính trạng trên toàn vườn nên năng suất không ổn định, chất lượng không đồng đều trên toàn vườn.

Thời gian cho trái chậm hơn so với các cây ghép bằng cách nhân giống vô tính.

Một số đặc tính sinh trưởng, sinh sản của cây không đồng đều.

2. Nhân giống vô tính

2.1. Nhân giống vô tính tự nhiên

– Đây là phương pháp nhân giống dựa vào khả năng phân chia của các cơ quan dinh dưỡng của cơ thể cây chanh dây. Cùng với việc hình thành các cơ quan mới. Tạo thành cá thể mới có khả năng sống độc lập và mang các đặc tính tính trạng của cây mẹ.

– Người ta tách các chồi nách, chồi ngầm, chồi thân của chanh dây. Những chồi này có đủ thân, lá và các rễ bất định mọc ở thân ngầm hoặc quấn xung quanh thân ở dạng đai nguyên thủy. Các chồi này khi tách ra có thể đem trồng ngay. Nhưng tốt hơn nên chăm sóc trong vườn ươm đến khi đủ tiêu chuẩn mới đem trồng.

– Mặc dù những cây giống loại này thường nhanh ra quả nhưng khả năng đồng đều kém và thường mang các mầm mống sâu bệnh. Do đó, cần phải chú ý những điều sau:

  • Chỉ chọn những chồi khỏe; mập, không bị sâu bệnh hại.
  • Chỉ sử dụng những chồi ở vi trí có đủ ánh sáng.
  • Nên lập vườn ươm chăm sóc cây giống để tạo độ đồng đều cao.
  • Trước khi trồng, tỉa bớt lá già, rễ già. Sau đó cần xử lý thuốc chống nấm, vi khuẩn và sâu bệnh hại.

– Nhược điểm của phương pháp này là hệ số nhân giống không cao. Nên sẽ không đáp ứng kịp thời cho phát triển trồng chanh dây trên diện rộng và thời vụ.

2.2. Nhân giống vô tính nhân tạo

Một số phương pháp nhân giống vô tính canh dây bao gồm giâm cành, ghép cành, nuôi cấy invitro. Chanh dây nuôi cấy mô đang được nghiên cứu nên không đề cập đến trong bài viết này.

2.2.1. Giâm cành

Phương pháp này dựa trên khả năng hình thành rễ phụ của các đoạn cành đã cắt rời khỏi thân mẹ. Hiện nay, việc nhân giống bằng biện pháp giâm cành được phổ biến và sử dụng rộng rãi đối với hầu hết cây công nghiệp và cây lâm nghiệp.

Giâm cành chanh dây
Giâm cành chanh dây

– Các bước chuẩn bị khi tiến hành giâm cành

  • Chuẩn bị giá thể trồng: các cành giâm cần rất nhiều độ ẩm từ môi trường vì lúc này cây chưa có rễ. Như vậy, không nên dùng giá thể giữ nhiều nước vì nếu ẩm độ đất quá cao sẽ gây thối đoạn cành giâm. Hỗn hợp giá thể có thể dùng 3 phần cát + 1 phần đất hoặc 5 xơ dừa, 3 tro trấu, 2 phân bò. Trộn đều các thành phần với nhau.
  • Chuẩn bị cành giâm: chọn cành chanh dây trưởng thành, khỏe mạnh để lấy cành. Cắt một đoạn cành có ít nhất 3 chồi hoặc nhiều hơn, và cắt ngay bên dưới chồi dưới cùng. Những cành mới mọc hoạt động mạnh hơn. Do đó nên chọn đoạn cành này thay vì đoạn cành mọc đã lâu. Trồng ngay đoạn cành này vào lớp cát. Loại bỏ các lá nằm dưới để giúp cành giữ nước. Chọn cây chanh dây trưởng thành, khỏe mạnh để lấy cành.
  • Chăm sóc cành chanh dây: cần duy trì ẩm độ cho cành bằng cách đặt cành trong nhà kính hoặc dùng tấm nilon bao quanh khung tre rồi phủ lấy nơi để cành giâm. Nếu muốn tạo ẩm độ, ta có thể dùng máy tạo ẩm hoặc đặt cây gần nơi có nước.
  • Trồng cây: khi các đoạn cành ra rễ thường sau 1 -2 tuần ta có thể tiến hành đem cây con ra vườn trồng.
Chăm sóc cành chanh dây khi giâm cành
Chăm sóc cành chanh dây khi giâm cành

– Một số vấn đề cần lưu ý khi giâm cành:

  • Địa điểm ươm cây phải thoáng mát, kín gió nhưng trao đổi không khí tốt. Cành giâm tốt nhất là cành “bánh tẻ “. Ở cấp cành cao, cành không mang hoa, quả và vừa ổn định sinh trưởng chưa lâu, không bị sâu bệnh.
  • Bà con nên cắt cành giống vào lúc trời không có nắng (sáng sớm hoặc chiều tối).
  • Từ khi cắm cành đến lúc cây ra rễ phảI thường xuyên duy trì độ ẩm không khí trên mặt lá ở mức 90 – 95%. Độ ẩm nền giâm cành (giá thể) không được cao hơn hoặc thấp hơn 70 – 80%. Nhiệt độ thích hợp từ 21 – 260C

– Ưu, nhược điểm:

  • Ưu điểm: tạo ra cây chanh dây nhanh cho quả và rút ngắn chu kỳ kinh doanh khai thác. Giúp nâng cao hệ số nhân giống vô tính và “trẻ hóa ” cây giống.
  • Nhược điểm: cây chanh dây không chống chịu tốt với sâu bệnh, nhất là tuyến trùng. Một số cây phát triển tốt nhưng không ra trái.

2.2.2. Ghép cành

– Công tác chuẩn bị khi thực hiện ghép cành chanh dây

  • Chuẩn bị: dụng cụ ghép gồm dao ghép cành, băng keo tự dính, kéo ghép cành
  • Chồi ghép: cây ghép phải là giống thuần, chọn chồi già hoặc gần già. Không nên lấy chồi quá non, ở những chồi ghép nên để lại 1 lá và tiến hành tỉa nhỏ lá. Chiều dài của chồi ghép từ 25 – 30 cm
  • Gốc ghép: thường chanh dây tím sẽ được ghép trên gốc chanh dây vàng. Hoặc chọn gốc ghép là những giống có những đặc tính tốt mà chồi ghép không có
Ghép cành chanh dây
Ghép cành chanh dây

– Tiến hành ghép

  • Đối với ngọn, chúng ta vát 2 bên. Vát thật nhanh dứt khoát để cho 2 vết vát thật phẳng tạo điểu kiện thuận lợi cho gốc ghép và ngọn chồi sẽ khít νới nhau
  • Về chiều dài củа vết vát từ 1,5 – 2 cm cho cả gốc ghép và gốc ghép. Sau đó tiến hành quấn dâу quấn phủ kín lớp nilon quấn theo hình lợp mái nhà đoạn cần ghép. Phải quấn chặt và thật khít với nhau.
  • Để trong bóng râm, mát có lưới che khoảng 15 – 20 ngày chúng ta thấy ngọn bắt đầu bung đọt non ra và cây bắt đầu sống bình thường

– Một số vấn đề cần lưu ý khi ghép cành:

  • Khi ghép, đòi hỏi thao tác nhanh, dứt khoát, chυẩn xác để mặt cắt được nhẵn. Kích cỡ của phần ghép cần khớp với vết cắt ở gốс ghép. Sau khi cắt xong phải ghép ngay (càng nhanh càng tốt) để mặt cắt không bị oxy hóa hoặc gió thổi khô.
  • Buộc dây là rất cần thiết để tăng độ tiếp giáp và tránh nhiễm khuẩn, đồng thời chống nước mưa hoặc nước tưới thấm vào vết ghép
  • Chất lượng của gốc ghép và phần ghép: cành ghép và gốc ghép có sức sống cao thì tỷ lệ ghép sống cũng cao. Gốc ghép cần có sức sống cao, bộ rễ phát triển mạnh để cung cấp chất dinh dưỡng đầy đủ cho cây sau ghép. Phần ghép ở phía trên cần chọn loại khỏe mạnh, đang có sức sinh trưởng cao (bánh tẻ, không sâu bệnh).
  • Thời vụ ghép: ghép vào mùa xuân tỷ lệ sống thường cao hơn các mùa khác. Nhiệt độ thích hợp để vết ghép mau lành dao động từ 20 – 300C. Tuy nhiên, cần có độ thoáng nhất định để cung cấp oxy cho vết thương mau lành. Khi ghép, đòi hỏi thao tác nhanh, dứt khoát, chuẩn xác để mặt cắt được nhẵn với kích cỡ của phần ghép khớp với vết cắt ở gốc ghép. Sau khi cắt xong phải ghép ngay (càng nhanh càng tốt) để mặt cắt không bị oxy hóa hoặc gió thổi khô. Buộc dây là rất cần thiết để tăng độ tiếp giáp và tránh nhiễm khuẩn. Đồng thời chống nước mưa hoặc nước tưới thấm vào vết ghép.

– Yêu cầu về gốc ghép:

  • Sinh trưởng phát triển tốt;
  • Có bộ rễ phát triển tốt, khỏe;
  • Có sức chống chịu sâu bệnh, tuyến trùng;
  • Có nguồn phong phú, dễ nhân giống phát triển.

– Ưu, nhược điểm:

+ Ưu điểm:

  • Khả năng duy trì giống tốt
  • Cây ghép mau ra quả với sản lượng cao
  • Hệ số nhân giống cao
  • Tăng cường khả năng kích ứng với môi trường. Vì gốc ghép có bộ rễ khỏe, có sức chống chịu nấm bệnh và khô hạn
  • Nâng cao phẩm chất quả: gốc ghép chanh dây Passiflora eduhs var, flavicarpa làm cho màu sắc đẹp hơn, kích cỡ trái to hơn, làm tăng giá trị thương phẩm

+ Nhược điểm:

  • Cây nhanh cỗi, chu kỳ khai thác ngắn
  • Các bệnh gốc ghép nhất là bệnh virus có thể lây cho cây con
  • Dễ dẫn đến hiện tượng thoái hóa giống.
  • Đòi hỏi người ghép cần có chuyên môn tay nghề thành thạo

Chăm sóc cây con dùng gì cho tốt?

Như vậy, Hoàng Minh đã giới thiệu đến bà con một số phương pháp nhân giống chanh dây. Mỗi phương pháp đều có những ưu, nhược điểm khác nhau. Hoàng Minh xin giới thiệu đến bà con một số sản phẩm dùng cho giai đoạn cây con:

Ở giai đoạn mới trồng bà con nên bổ sung chế phẩm Trichoderma-TOT. Sản phẩm này cung cấp các vi sinh vật có lợi cho cây trồng, giúp cải tạo đất, hạn chế nấm bệnh gây hại. Ngoài ra, sản phẩm này có thể dùng để ủ hoai phân chuồng, thúc đẩy nhanh quá trình phân hủy của phân chuồng

Nếu rễ yếu bà con có thể sử dụng Siêu Lân để kích rễ, giúp bộ rễ phát triển và hút mạnh chất dinh dưỡng, tăng sức đề kháng vơi sâu bệnh và thời tiết bất lợi. Ngoài ra, Siêu Lân còn phân hóa mầm hoa, trổ hoa nhiều và dồng loạt, hạn chế rụng hóa và trái non, tăng tỉ lệ đậu trái, độ đồng đều của hạt

Ngoài Siêu Lân bà con kèm với sản phẩm Humiking. Đây là sản phẩm có chứa 70% acid humic. Super Humiking hoạt động như một kích thích tố sinh học tư nhiên. Khi phun lên cây sẽ tăng cường các hoạt động sinh tổng hợp trong cây, chống stress, giải độc phèn, ngộ độc hữu cơ, tăng sinh trưởng và năng suất do hấp thụ dinh dưỡng thuận lợi hơn. Super Humiking rải hay tưới vào đất có tác dụng: kích thích hệ rễ phát triển, tăng khả năng hấp thụ phân bón, tăng đề kháng, ít sâu bệnh hại, giảm thuốc BVTV, tăng năng suất và chất lượng nông sản.

Trichoderma-Tot bổ sung vi sinh vật có lợi cho đất
Trichoderma-Tot bổ sung vi sinh vật có lợi cho đất

Ngoài ra, bà con có bất kì thắc mắc nào về kỹ thuật cũng như cách xử lý sâu bệnh hại trên cây chanh dây, hãy liên hệ với Hoàng Minh theo thông tin dưới đây:

Công ty Nông Nghiệp Hoàng Minh

Địa chỉ: 170 Sư Vạn Hạnh, P.Hội Thương, Tp.Pleiku, Gia Lai

Điện thoại: 02693.820.823    –   Fax: 02693.820.823

Website: goldsunvn.com – nongnghiephoangminh.com

Email: Info@goldsunvn.com – nongnghiephoangminh@gmail.com

Fanpage: Nông Nghiệp Hoàng Minh

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.