SÂU HẠI CÂY XOÀI

Sâu hại cây xoài là một nỗi trăn trở của bà con nông dân, vì trên xoài có nhiều loài dịch hại gây bệnh ảnh hưởng đến năng suất cũng như chất lượng trái. Mời bà con cùng Hoàng Minh tìm hiểu một số sâu hại phổ biến trên cây xoài qua bài viết này nhé. 

1. Ruồi vàng đục trái (Bactrocera sp., Bactrocera spp., Bactrocera dorsalis)

– Triệu chứng: Vỏ trái nơi ruồi đục vào có màu đen, mềm, ứ nhựa (mủ), tạo điều kiện cho nấm bệnh tấn công làm thối trái và có thể bị rụng hoặc vẫn đeo trên cây.

– Đặc điểm phát sinh gây hại:

+ Dòi nở ra đục ăn trong quả (ăn thịt trái). Một quả có thể bị nhiều đòi phá hại. Quả bị dòi đục thường bị bội nhiễm các loại vi sinh vật nên thối rất nhanh. Ruồi đục quả phá hại từ khi quả già đến chín. Vết  thương  do  ruồi  đục  sẽ  làm  giảm  giá  trị  thương phẩm của quả.

– Biện pháp phòng trừ:

+ Sử dụng bao trái sẽ hạn chế ruồi rất tốt

+ Vệ sinh vườn trồng, thường xuyên thu hái, đem tiêu hủy toàn bộ trái rụng hoặc đã chín

+ Dùng bẫy Pheromone để dẫn dụ ruồi hoặc bẫy dính màu vàng+ Biện pháp hóa học: Khi trái đã đậu quả có thể phun thuốc hoạt chất Cyromazine ( Newsgard, 1 gói pha cho 50l nước, phun phòng 10 ngày/lần, cần ngừng phun trước khi thu hoạch 7 – 10 ngày) hoặc dùng Sofri Protein, Eugenol Methyl

2. Câu cấu xanh lớn (Hypomeces squamesus)

– Triệu chứng: Bọ ăn khuyết lá, cắn đứt chồi non và rụng hoa, nếu mật độ cao, chúng sẽ ăn lá xơ xác. Nếu bị tấn công với mật số lớn chúng có thể ăn trụi hết lá làm cho cây không quang hợp được dẫn đến còi cọc, thậm chí làm chết cả cây.

– Đặc điểm phát sinh, gây hại

+ Con trưởng thành thường hoạt động gây hại mạnh vào sáng sớm và chiều tối, ban ngày chúng ẩn nấp trong tán cây rậm rạp hoặc dưới đất nên ít khi bị phát hiện. Lúc này chúng ít bay, bò chậm chạp, thấy động thì lẩn trốn hoặc giả chết rơi xuống đất. Bọ lớn ban ngày ẩn trong tán lá hoặc dưới đất, đẻ trứng rãi rác từng quả trên mặt đất quanh gốc cây, sâu non sống trong đất, ăn chất hữu cơ mục nát hoặc rễ cây. Hóa nhộng trong đất.

– Biện pháp phòng trừ:

+ Thăm vườn  thường xuyên, khi phiện sâu hại có thể dùng tay hoặc vợt để bắt

+ Vệ sinh vườn thường xuyên, phát quang quanh vườn

+ Biện pháp hóa học: Sử dụng thuốc có gốc Profenofos (Sạch Nhện 1 chai pha cho 200l)

3. Nhện đỏ (Oligonychus sp.)

– Triệu chứng:

Nhện đỏ sống tập trung ở mặt dưới những lá đã chuyển sang màu xanh, chích hút dịch lá, trái làm cho lá có màu đồng hoặc xám bạc và làm vỏ trái sần sùi gây hiện tượng da cám. Dọc gân chính của lá có nhiều vết lấm tấm nhỏ, đó là lớp da cũ của nhện sau lột xác còn để lại. Nhện đỏ phát triển mạnh khi thời tiết nắng nóng, quan sát kỹ mặt dưới lá sẽ thấy chúng di chuyển.

– Đặc điểm phát sinh gây hại:

+ Nhện xuất hiện nhiều vào mùa khô hạn, trên nương chè cằn cỗi,

+ Nhện thường bám và phá hoại trên 2 mặt lá già, ít xuất hiện trên nương chè được chăm sóc tốt, sản lượng cao.

+ Nhện sống thành quần thể trên lá chè, nhả tơ dệt lưới trên mặt lá và sống ở dưới mặt lưới.

+ Nhện hút nhựa cây tạo ra trên lá các vết có màu nâu lốm đốm, nếu bị nặng có màu tím đồng. Lá có nhiều bụi bần, lá non bị hại thì lá cong lên cây chè ủ rũ, lá rụng dần.

+ Nhện đẻ trứng trên gân chính và mép lá.

– Biện pháp phòng trừ:

+ Dùng vòi phun áp lực cao phun phái dưới mặt lá

+ Bảo tồn thiên địch để hạn chế sự gây hại của nhện

+ Biện pháp hóa học: Sử dụng thuốc có 3 hoạt chất: Profenofos, Pyridaben, Fenpropathrin (Sạch nhện, 1 chai pha cho 200l)

4. Rệp vảy dính (Saissetia hemisphoerica)

– Triệu chứng:

+ Rệp sáp dính gây hại bằng cách chích hút nhựa của các phần non của cây xoài như đọt non, lá non, cuống bông, cuống trái non, trái non và trên cả những trái đã già lớn. Làm cho cây bị suy yếu, đọt non bị thui chột, bông có thể bị rụng hoặc không phát triển được. Rệp bám trên trái để lại những dấu chấm trắng, chích hút nhựa trái, làm trái nhỏ, biến dạng và giảm giá trị thương phẩm của trái

+ Ngoài gây hại trực tiếp trong chất bài tiết của rệp còn chứa nhiều chất dinh dưỡng giúp nấm bồ hóng phát triển, ảnh hưởng đến quang hợp của cây, cả hai đối tượng này đã đồng thời tác động lên cây xoài làm cho cây xoài bị còi cọc chậm lớn ảnh hưởng nhiều đến năng suất và phẩm chất của trái. Rệp phát tán lan truyền do kiến, chim và dơi.

– Đặc điểm phát sinh gây hại:

+ Rệp phát triển mạnh trong mùa nắng nóng. Rệp dính là một loại côn trùng đa thực vì ngoài cây xoài chúng còn gây hại trên rất nhiều loại cây ăn trái khác như ổi, mãng cầu, cam, quýt, chanh, bưởi,… vì thế việc phòng trị chúng đôi khi cũng gặp khá nhiều khó khăn do nguồn thức ăn của chúng rất phong phú.

– Biện pháp phòng trừ:

+ Trồng với mật độ thích hợp để vườn thông thoáng, vệ sinh vườn thường xuyên

+ Dùng máy bơm áp suất cao để xịt vào chỗ bị rệp bu cho rửa trôi bớt

+ Thường xuyên kiểm tra vườn

+ Biện pháp hóa học: Sử dụng thuốc có hoạt chất Thiamethoxam (Alexander Đại đế, 1 chai pha cho 400l, nếu mật độ rầy cao, xử lý 2 lần, cách nhau 3 – 5 ngày)

5. Rầy mềm (Toxoptera sp.)

– Triệu chứng:

Rầy trưởng thành và rầy non tập trung bu bám ở mặt dưới của những lá non, cành non, đọt non, nụ hoa, hoa và cả trái non để chích hút nhựa làm cho chồi non, lá non biến dạng, lá cong queo, còi cọc, không phát triển được, giảm khả năng tăng trưởng của cây. Nụ hoa, hoa và trái non không phát triển, nếu nặng sẽ bị vàng, khô héo và rụng. Cũng giống như nhiều loài rầy rệp khác, ngoài gây hại trực tiếp thì trong chất bài tiết của rầy còn có chứa nhiều chất đường mật, đây là môi trường thuận lợi cho nấm bồ hóng phát sinh, phát triển phủ kín cả cành, lá ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình quang hợp của cây.

– Đặc điểm phát sinh gây hại:

Chúng thường xuất  hiện sớm ngay từ đầu vụ,  phát sinh gây hại mạnh khi có nhiệt độ cao, ẩm độ thấp (các tháng trước và sau mùa mưa) mật độ rầy thường thấp và giảm dần trong các tháng mùa mưa do mưa lớn, ngoài ra còn bị khống chế bởi các loài thiên địch.

– Biện pháp phòng trừ:

+ Cắt tỉa cành lá có nhiều rệp và tập trung đem đốt tiêu hủy

+ Cần tưới bù nước cho cây khi bị rệp gây hại

+ Thường xuyên thăm vườn

+ Biện pháp hóa học: Sử dụng thuốc có hoạt chất Thiamethoxam (Alexander Đại đế, 1 chai pha cho 400l, nếu mật độ rầy cao, xử lý 2 lần, cách nhau 3 – 5 ngày)

6. Sâu đục hột xoài (Deanolis albizonalis)

– Triệu chứng:

Khi trái bị đục, ở chóp trái có chất lỏng tiết ra từ vết đục, sau đó sẽ có chấm đen nhỏ và dần dần chấm đen này lan rộng ra. Ấu trùng tuổi nhỏ thích ăn phần thịt trái nhưng khi lớn, sâu tấn công chủ yếu phần hạt. Ngoài ra, từ vết đục của sâu còn tạo điều kiện cho nấm, vi khuẩn phát triển làm trái xoài bị thối nhanh, vết thối bắt đầu từ phần đít trái đi lên. Khi sâu vào bên trong ăn hết phần hột, chúng sẽ di chuyển sang những trái khác. Trái xoài bị sâu đục trái phá hại thì phần chóp trái có thể bị biến dạng, cong lại. Nếu sâu phá hại lúc trái nhỏ thì làm trái rụng, nhưng ở giai đoạn trái lớn mặc dù bị thối nửa trái, trái vẫn còn dính trên cây.

– Đặc điểm phát sinh gây hại:

Ngày thường đẻ trứng thành từng khối trên phần chóp trái hoặc trong những khe nứt của trái. Sau khi nở, sâu non di chuyển về chóp trái. Khi mới nở sâu chưa đục ngay vào trái mà nằm dưới vỏ xoài để ăn phá, sau đó mới đục vào trái. Sâu đục trái thường gây hại trên trái xoài non 30-40 ngày sau khi tượng trái (khoảng bằng trái mận) vì chúng rất thích hột trái non mềm, trái già hột bắt đầu cứng sâu ít tấn công. Triệu chứng xuất hiện rộ khi trái gần cứng bao đầu

– Biện pháp phòng trừ:

+ Thu lượm những trái bị hại đem đi tiêu hủy để loại bỏ nguồn sâu hại

+ Sử dụng các loại bao trái, tốt nhất là bao giấy. Bao trái giúp phòng bệnh da ếch, ruồi đục trái, thán thư. Bao trái có thể thực hiện sau 35 – 40 ngày sau đậu trái

+ Biện pháp hóa học: Sử dụng thuốc có hoạt chất Quinaphos (Super Kill, 1 chai pha cho 400l, phun định kỳ 7 – 10 ngày/lần)

7. Sâu đục chồi non (Chlumetia transvera)

– Triệu chứng:

Sâu non tấn công vào các cụm hoa đang phát triển, gân giữa của các lá non, chồi non, đào hang dưới thân cây. Những bộ phận cây nhiễm sâu sẽ bị héo rũ và dễ bị các laoif vi sinh vậy gây bệnh tấn công. Chỉ có xoài và vải là ký chủ của loài sâu này

– Đặc điểm phát sinh gây hại:

Lượng mưa và độ ẩm cao là điều kiện thuận lợi cho sâu đục chồi non gây hại và phát triển. Tuy nhiên, nhiệt độ cao sẽ ức chế vòng đời của chúng

– Biện pháp phòng trừ:

+ Cắt tỉa gom cành bị sâu hại đem đốt để diệt sâu và nhộng bên trong

+ Thường xuyên theo dõi các đợt đọt non và phun thuốc trừ sâu để phòng ngừa

+ Sử dụng các loại thuốc thảo mộc để phòng trừ khi mật số sâu gây hại thấp

+ Biện pháp hóa học: Sử dụng thuốc có hoạt chất Quinaphos (Super Kill, 1 chai pha cho 400l, phun định kỳ 7 – 10 ngày/lần)

8. Bọ vòi voi đục cành (Alcicodes sp.)

– Triệu chứng:

Sâu non đục bên trong cành và hướng vào thân cây, làm đọt bị chết khô, sau đó, làm nhộng ngay trong cành bị đục. Sâu gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự sinh trưởng, ra hoa và năng suất của cây.

– Biện pháp phòng trừ:

+ Xử lý cây ra đọt non đồng loạt. Cắt đem tiêu hủy cành bị bệnh chết

+ Dùng bẫy đèn để dẫn dụ con trưởng thành

+ Biện pháp hóa học: Tiêm vào lỗ những chỗ bị hại thuốc có hoạt chất Quinaphos (Super Kill, 1 chai pha cho 400l, phun định kỳ 7 – 10 ngày/lần)

9. Bọ cắt lá (Deporaus marginatus)

 

– Triệu chứng:

Phần lá bị cắt rời ra sẽ rơi xuống đất. Bọ cắn lá như cắt ngang chừa 1/3 lá trên cây, trứng sẽ theo 2/3 lá cắt rơi xuống đất, sau 2 ngày ấu trùng sẽ nở ra, ăn phần lá rơi và hóa nhộng dưới mặt đất

– Đặc điểm phát sinh gây hại:

Bọ cắt lá gây ảnh hưởng lớn đến sự sinh trưởng và ra hoa, do bị làm giảm diện tích lá.

– Biên pháp phòng trừ:

+ Cày xới đất để diệt nhộng

+ Thăm vườn thường xuyên, vệ sinh đồng ruộng

+ Điều khiển cây ra đọt đồng loạt

+ Diệt ấu trùng bằng cách thu gom và tiêu hủy các lá bị cắt ở dưới đất

+ Biện pháp hóa học: Sử dụng Alphador hoặc Soka để diệt bọ

10. Xén tóc hại thân cành (Cerambycidae – Plocaederus ruficoruis hoặc Niphonoclea  albata)

– Triệu chứng:

Rất khó để phát hiện triệu chứng gây hại vì loài này trong quá trình ăn không thải phân ra ngoài, thường chỉ phát hiện khi ấu trùng đã vũ hóa và qua sự hiện diện của các lổ đục. Trên cành bị đục có nhiều lổ nhỏ từ đó mủ chảy ra.

– Đặc điểm phát sinh gây hại:

+ Thành trùng đẻ trứng trên những kẻ nứt của vỏ cây, sau khi nở, ấu trùng sẽ đục vào trong phần gỗ cây. Những đường đục trong gỗ cây thường có dạng hình tròn (thiết diện cắt ngang) khác với đường đục của ấu trùng họ Bổ củi giả, thường có dạng bầu dục, và các đường đục trong gỗ gây ra bởi ấu trùng bộ Xén tóc thường kéo dài một đoạn thẳng nhỏ trước khi quay hướng đục. Thành trùng của một số loài bọ xén tóc có thể ăn phá trên bông.

+ Ấu trùng đục vào thân hoặc nhánh cây làm chết nhánh, suy yếu cả cây và cây có thể chết nếu bị gây hại nặng.Thường khi thấy thân cành héo khô, gãy chết mới có thể phát hiện các lổ đục trên

– Biện pháp phòng trừ:

+ Không nên chặt, băm hay lột vỏ cây để tạo nơi thuân tiện cho thành trùng đẻ trứng, chặt bỏ cành bị hại rồi đem đốt. Dùng bẫy đèn để bắt thành trùng

+ Thăm vườn thường xuyên. Nếu cây bị hại nhẹ có thể khoét lỗ hoặc tiêm thuốc vào lỗ, nếu cây bị hại nặng có thể đục thành lỗ sâu vào cây, sau đó bỏ thuốc có tác dụng xông hơi vào, cuối cùng thì dùng vải nhét lỗ sâu đục lại

+ Cắt bỏ những cành bị sâu đục để loại bỏ sâu hại bên trong

+ Biện pháp hóa học: Sử dụng hoạt chất Quinaphos (Super Kill 1 chai pha cho 400l, có thể phun, tiêm hoặc kết hợp cả 2 tùy theo mức độ gây hại của sâu)

11. Rệp sáp giả (Pseudococcus)

– Triệu chứng:

Cây bị rệp gây hại sẽ suy yếu, đọt non bị thui chột, bông có thể bị rụng hoặc không phát triển được. Rệp bám trên trái để lại những dấu chấm trắng, chích hút nhựa trái, làm trái nhỏ, biến dạng và giảm giá trị thương phẩm của trái

– Đặc điểm phát sinh gây hại:

+ Rệp sáp  gây hại bằng cách chích hút nhựa của các phần non của cây xoài như đọt non, lá non, cuống bông, cuống trái non, trái non và trên cả những trái đã già lớn.

+ Ngoài gây hại trực tiếp trong chất bài tiết của rệp còn chứa nhiều chất dinh dưỡng giúp nấm bồ hóng phát triển, ảnh hưởng đến quang hợp của cây, cả hai đối tượng này đã đồng thời tác động lên cây xoài làm cho cây xoài bị còi cọc chậm lớn ảnh hưởng nhiều đến năng suất và phẩm chất của trái. Rệp phát tán lan truyền do kiến, chim và dơi.

– Biện pháp phòng trừ:

+ Trồng cây với mật độ thích hợp, đảm bảo vườn thông thoáng, vệ sinh vườn thường xuyên

+ Dọn sạch cỏ rác, lá cây mục tủ ở xung quanh để phá vỡ nơi trú ngụ của kiến

+ Dùng máy bơm áp lực cao để xịt trực tiếp vào chỗ có rệp, Thường xuyên kiểm tra vườn

+ Biện pháp hóa học: Dùng Alexander Đại đế để phòng trừ

12. Bọ trĩ (Thrip)

– Triệu chứng:

Trên lá non, làm lá thâm đen và cong queo, mép lá cụp xuống, trên trái tạo thành vùng da cám xung quanh cuống trái và tạo vết thương giúp vi khuẩn xâm nhập gây bệnh xì mủ trái, gây hại nặng có thể làm cho cả hoa xoài cháy khô

– Đặc điểm phát sinh gây hại:

Bọ trĩ phát triển mạnh khi thời tiết nắng nóng, sinh sản rất nhanh nên rất mau kháng thuốc. Nếu bọ trĩ xuất hiện với mật số cao và gây hại muộn thì da trái, cả trái non lẫn trái lớn đều bị sần sùi. Ảnh hưởng đến năng suất, giá trị thương phẩm giảm, không xuất khẩu được.

– Biện pháp phòng trừ:

+ Dùng vòi phun áp lực cao để phun phía dưới lá.

+ Vệ sinh đồng ruông, thường xuyên thăm vườn

+ Bón phân cân đối NPK, bổ sung nước cho các vườn bị bọ trĩ nặng

+ Biện pháp hóa học: Dùng Alexander Đại đế để phòng trừ

13. Sâu ăn bông (Thalasodes)

– Triệu chứng:

Ngoài hại trên xoài chúng còn gây hại trên nhãn và chôm chôm. Sâu gây hại bằng cách ăn trụi các nhánh bông, có thể phát hiện thấy rất nhiều sâu trên một bông. Loài này có thể tấn công từ khi bông mới bắt đầu nhú ra cho đến giai đoạn đậu trái.

– Đặc điểm sinh học:

Sâu hóa nhộng ngay trong nhánh bông chôm chôm khô đã bị sâu gây hại. Bướm đẻ trứng trên các chùm bông, sâu non nở ra gây hại bằng cách ăn trụi các nhánh bông, có thể phát hiện rất nhiều sâu trên một chùm bông. Sâu thường có tập quán nhả tơ, kết dính các bông chôm chôm  để bao phủ cơ thể nên nông dân thăm vườn nếu không chú ý quan sát sẽ khó phát hiện

Biện pháp phòng trừ:

+ Thường xuyên thăm vườn để phát hiện kịp thời sâu hại

+ Vệ sinh vườn thông thoáng, sau khi thu hoạch cắt tỉa các cành già, cành sâu bênh

+ Thu gom và tiêu hủy những chùm bông bị sâu

+ Biện pháp hóa học: sử dụng thuốc có hoạt chất abamectin hoặc dẫn xuất để phòng trừ ( Soka, 1 chai pha cho 200l)

14. Rầy bông xoài (Idioscopus)

– Triệu chứng:

Rầy thường hiện diện trên bông và lá non (trước khi trổ bông). Khi bị hại, có thể quan sát thấy bông khô, nâu và rụng, cả phát hoa có thể bị rụng toàn bộ bông, chỉ còn trơ trụi lại cành nhỏ. Sự hiện diện của nấm bồ hóng trên bông, lá, cành và trên trái non cũng là một triệu chứng rất điển hình. Mô cây bị ảnh hưởng chuyển sang màu nâu, có thể biến dạng và khô đi

– Đặc điểm phát sinh, gây hại:

+ Rầy bông xoài đẻ trứng vào lá và cành hoa của cây xoài gây tổn thương cho các mô. Rầy bông xoài có thể trở thành 1 loài gây hại nghiêm trọng với thiệt hại mùa màng lên tới 50%

– Biện pháp phòng trừ:

+ Sử dụng các tác nhân sinh học như các loài đông vật săn rệp như Mallada boninensis, Chrysopa lacciperda, Polynema sp. hoặc các loài vi sinh như Beauveria bassiana, Metarhizium anisopliae,…

+ Sau khi thu hoạch cần tỉa cành, vệ sinh được thông thoáng

+ Dùng bẫy đèn để thu hút rầy trước khi ra bông

+ Biện pháp hóa học: Sử dụng thuốc có hoạt chất Thiamethoxam (Alexander Đại đế, 1 chai pha cho 400l, nếu mật độ rầy cao, xử lý 2 lần, cách nhau 3 – 5 ngày)

Ngoài ra, để tăng hiệu lực của thuốc nên dùng Xích thố mã. Thuốc làm giảm sự bốc hơi khi trời nắng nóng, tăng độ hấp thu của thuốc, hạn chế bị rửa trôi khi trời mưa, làm căng bề mặt lá cây và độ phân tán của thuốc, loang trải rộng, tăng diện tích tiếp xúc và tăng khả năng thấm sâu. Xích thố mã có thể hỗn hợp với hầu hết các loại thuốc trừ cỏ, trừ sâu, trừ bệnh và kích thích sinh trưởng.

Ngoài ra, bà con có bất kì thắc mắc nào về kỹ thuật cũng như cách xử lý sâu bệnh. Hãy liên hệ với Hoàng Minh theo thông tin dưới đây:

Công ty Nông Nghiệp Hoàng Minh

Địa chỉ: 170 Sư Vạn Hạnh, P.Hội Thương, Tp.Pleiku, Gia Lai

Điện thoại: 02693.820.823    –   Fax: 02693.820.823

Website: goldsunvn.com – nongnghiephoangminh.com

Email: Info@goldsunvn.com – nongnghiephoangminh@gmail.com

Fanpage: Nông Nghiệp Hoàng Minh

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.